HKS Metals in Eindhoven is een schrootverwerkingsbedrijf met een productie die de laatste twee jaar steeg van 60.000 naar bijna 90.000 ton. Twee jaar geleden werd de beschikbare scheepsruimte voor de afvoer van het schroot nauwelijks aangewend. Nu varen er twee schepen vrijwel permanent met schroot vanaf Eindhoven en krijgt één van die twee schepen er binnenkort zelfs een bak voor: de Eros met bak – samen 110 meter lang – is het eerste koppelverband speciaal voor het Beatrixkanaal.

 

"Vorige week werd de bak technisch goedgekeurd en we hopen hem binnenkort in te kunnen zetten", aldus Frank van Bolderen, vestigingsmanager van HKS Metals in Eindhoven. "De lengte van 110 meter kan sinds het Máximakanaal open is. Daarom kan er nu een bak voor het motorschip Eros worden gebruikt." De schipper Stefan Buil van de Eros heeft de bak aangeschaft, gezamenlijk met HKS Metals. "Het was zijn idee", aldus de schipper, wijzend naar de vestigingsmanager van HKS. Frank van Bolderen verklaart nuchter: "De tonnage nam de laatste jaren sterk toe. Als dat allemaal per vrachtauto wordt afgevoerd en die allemaal over één weegbrug moeten, heb je een logistiek probleem. Met een schip heb je minder logistieke bewegingen, dan hebben de klanten ook meer ruimte en tijd. Het is dus klantvriendelijker om de scheepvaart te benutten. Met alle vrachtauto's op het terrein belemmer ik mijn klanten."

hks 2Kosten
Inzet van de scheepvaart is goedkoper, maar de vestiging in Eindhoven wordt door de vestigingen van HKS in Amsterdam en 's Gravendeel 'beboet' voor de inzet van schepen. "De kleine binnenschepen kunnen niet boord/boord gelost worden met de grote zeeschepen – daar zijn de kranen te groot voor. Ze worden apart gelost en dan moet op het terrein de lading alsnog getransporteerd worden en op nieuw overgeslagen. De vrachtwagen kan gelijk op de goeie plek kiepen als hij daar aankomt. De winst die je behaalt met de scheepvaart, verlies je op de terminal in Amsterdam. Dat was ook de reden dat er geen scheepvaart meer werd ingezet vanaf Eindhoven toen ik hier kwam in 2013."
Frank van Bolderen is sinds 94 actief in afvalindustrie. Hij was manager Recycling bij het bedrijf van Leo van Gansewinkel en ergerde zich aan de vaak arrogante opstelling van de schrootverwerker in Eindhoven. "Ze konden hun materiaal altijd kwijt bij de Hoogovens en hoefden niet klantvriendelijk te zijn." Tata (nieuwe eigenaar hoogovens IJmuiden) ging echter op een andere manier ijzer kopen en dat veranderde ook de markt voor HKS Eindhoven. "Er werd hier nooit overgewerkt, er was geen weekenddienst. Dat lag niet aan de jongens hier, maar er was geen sturing." Frank van Bolderen stelde zich als klant was van het bedrijf kritisch op over de klantvriendelijkheid van de schrootverwerker en hij werd vervolgens in 2013 uitgenodigd om orde op zaken te komen stellen. Dat deed hij met verve en hij veranderde veel in de opslag en interne logistiek op de werf. Hij heeft 30 jaar ervaring met commercieel en operationeel leiding geven. "De klant is koning, maar geen keizer. Ik ben begonnen met opruimen." Een belangrijke verandering was de afvoer van het schroot, dat door de vele gebruikte vrachtauto's een onrustig beeld op het terrein gaf. Hij zette weer scheepvaart in. "Op dit moment hebben we twee schepen - Eros en Laurein - op Amsterdam varen en de Maranto vaart naar 's Gravendeel. We hebben het laatste driekwart jaar twee tot drie schepen per week bevracht."

Gecertificeerd
hks 3Het hart van de werf is de knipschaar, waar de grotere materialen worden verzameld en geknipt. Met veel geweld worden daar grote stukken metaal – van lantaarnpalen tot en met massieve onderdelen van fabrieken – gebroken, gesneden en geknipt, zodat het schroot behandelbaar wordt, kan worden vervoerd en uiteindelijk kan worden gesmolten en hergebruikt. Een milieuvriendelijke industrie waarin talrijke regels en voorschriften domineren.
Eindhoven is de kleinste van zes vestigingen van HKS in Nederland. Het bedrijf maakt deel uit van een Duitse bedrijvengroep, TSR Recycling, die op haar beurt weer deel uitmaakt van het grote Duitse familiebedrijf Remondis (30.000 werknemers) die hoog in het vaandel hebben dat alles volgens de regels gebeurt. "We hebben alle certificaten en voldoen aan alle noodzakelijke normen. De schroothandel is niet altijd schoon geweest. Wij kennen geen bonussysteem, hier is geen sprake van zelfverrijking."
Zelf omschrijft hij HKS Eindhoven als een satelliet-vestiging. "In Amsterdam kunnen we schepen tot 60.000 ton beladen. De hoofdvestiging is in 's Gravendeel. Daarnaast zijn er vestigingen in Zwartsluis, Amersfoort en Hengelo, allemaal gevestigd aan het water. Eindhoven is het slechtst bereikbaar vanwege de diepgang van het Beatrixkanaal van 1.90 meter. De maximale breedte is 7.20 meter en nadat de bocht bij Batadorp is verruimd zal dat 8,20 meter zijn."

Indeling
Motorschip Eros van Stefan Buil neemt momenteel ongeveer 450 ton in één keer mee, hoewel het schip als het 2.20 diep kon varen, geschikt is voor het vervoer van 565 ton. Met de bak die momenteel wordt omgebouwd ervoor, neemt het koppelverband vrijwel het dubbele mee, is de verwachting. Het complete schip is dan 110 meter lang, perfect voor de vaarroute via Veghel en dus het Máximakanaal.
De bak is nu nog een schip. Dat was bestemd voor de sloop, het achterschip gaat eraf en het voorschip gaat dienen als bak. Stefan Buil: "Het betekent waarschijnlijk een verdubbeling van de tonnage die kan worden meegenomen. De Eros zelf is 62 bij 7.20. Ik kan hiermee beide kanten op – dus over Tilburg of Veghel. Met de bak ervoor kan ik alleen nog alleen via Veghel. Rijkswaterstaat wil niet dat bij de sluis wordt ontkoppeld."
hks 1Of de inzet van een koppelverband navolging krijgt is niet zeker. Frank van Bolderen: "Misschien een tweede duwbak, zodat er steeds één klaar ligt, maar dan moet er wel continuïteit zijn in het aanbod van lading."
Stefan Buil: "Het gaat er om vervoerszekerheid te bieden aan HKS. Schroot is lastig te combineren met andere producten. Ik mag bijvoorbeeld geen veevoeder doen, binnen drie reizen na schroot."
Er zijn ideeën voor retourlading, maar de werkelijkheid is moeilijk. "Voor bijna alle grondstoffen moet het schip heel schoon zijn."

berzob logoHKS Metals is aangesloten bij de stichting BERZOB (Bereikbaarheid Zuid-Oost Brabant over water), die nastreeft dat de capaciteit van de Zuid–Willemsvaart en het Wilhelminakanaal tot aan het Beatrixkanaal wordt verruimd tot Klasse IV (schepen tot 1.400 ton).

Bij de foto's:

Foto boven: Het schip wordt met een shovel geladen.

Grote foto: Frank van Bolderen (r) en Stefan Buil bij de Eros. Het schip krijgt nog een duwsteven.

Kleine foto's: De gescheiden opslag van tientallen verschillende metaalsoorten bepaalt voor een belangrijk deel de indeling van het terrein, waardoor een overzichtelijk aantal hopen van aluminium, rijsvrijstaal, ijzer, koper etc. een kleurrijk geheel vormt, afgewisseld door een stapel auto's of een verzameling mri-scanbuizen waar de koperlagen zichtbaar zijn en moeten worden gescheiden van de overige onderdelen.

Over het MCA

MCA is het Multimodaal Coördinatie- en Adviescentrum Brabant. Sinds 1998 bevordert het MCA met veel succes de ontwikkeling van multimodale transporten door de provincie Noord-Brabant. Jaarlijks wordt meer dan een miljoen ton goederen multimodaal door Brabant vervoerd, gebruik makend van slimme combinaties van de weg, het spoor en het water.