Hoe een versobering in de sluisbediening dankzij inventief handelen van de provincies Limburg en Brabant en Rijkswaterstaat Zuid Nederland leidde tot de ultieme verruiming van de bedieningstijden van de sluizen in Zuid Nederland.

Er is nu 7 dagen per week 24-uurs bediening van de sluizen op de gehele Maasroute en op het grootste deel van de Brabantse kanalen. Begin 2013 kwamen vanuit Den Haag de eerste berichten over de invulling van eerder aangekondigde versoberingen. “De minister verklaarde dat alle sluizen ’s nachts dicht zouden moeten vanwege bezuinigingen. Dat was wel heel vervelend, net nu we in een traject met verruiming van de sluisbediening op de Maas.Robinia Heerkens: ” Ook wij waren eigenlijk wel verrast door dit nieuws.”


“Zoiets bedenk je niet”, zegt Rina Engelen-Eijgelshoven, terugkijkend op die mededeling van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Rina Engelen is beleidsmedewerker goederenvervoer bij de provincie Limburg. Zij is ook voorzitter van het overleg sluisbediening in de provincies Limburg en Brabant. “De provincie heeft veel geld gestoken in overslagterminals en het succes daarvan is mede afhankelijk van de bereikbaarheid 24 uur per dag, 7 dagen in de week. Dan kan die investering in de terminals succesvol zijn.”
In Brabant sprong het MCA in de bres voor het in stand houden van en zoals later bleek zelfs een verbeterde bediening van bruggen en sluizen. Ook in Brabant werd een succesvol stimuleringsprogramma voor zowel de sterk groeiende containermarkt als de weer aantrekkende bulkmarkt bedreigd door versobering van de sluis- en brugbediening.

 

Overleg
Overleg volgde met de partners in de beide regio’s en uiteraard met het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Robinia Heerkens: “We stuurden op verzoek een stuk naar Den Haag met een strategische analyse en de gevolgen van het voorgestelde beleid. Het was echter duidelijk dat er geen geld was in Den Haag, maar er was wellicht wel een mogelijkheid dat de provincie zou kunnen bijdragen.”
Zo kwam de afspraak tot stand dat de provincie Limburg voor een periode van 10 jaar, ingaande in 2014, een miljoen zou bijdragen zodat elke nacht de bediening van de sluizen doorgang kon vinden.” Hiermee is niet alleen de versobering afgewend, maar er is zelfs een verruiming tot een 7x24 uurs-bediening mee tot stand gebracht.
In Brabant wekte de deal die Limburg in voorbereiding had de nodige bedenkingen op. Waarom moest de regio nu financieel bij gaan dragen aan het in stand houden van de beschikbaarheid van Rijksinfrastructuur? Het MCA zorgde dat 22 bedrijven ieder een eigen onderbouwing aanleverden waarin duidelijk gemaakt werd dat het terugdraaien van het voorzieningenniveau niet acceptabel was. Signalen uit Den Haag dat de lobby voor het binnen boord houden van de Rijksmiddelen geen kans maakte, heeft de provincie uiteindelijk doen besluiten om eieren voor haar geld te kiezen en toch zelf in de buidel te tasten. De (imago)schade voor het al ruim 20 jaar gevoerde beleid om vervoer over water te stimuleren zou te groot zijn. Tevens bestond zonder het behoud van de al verruimde bedieningstijden het gevaar van een negatieve modal shift, waarbij vervoer van het water weer terug naar de weg zou gaan. Het wegennet in Brabant zou hierdoor nog zwaarder belast worden. De provincie Noord-Brabant heeft uiteindelijk voor een periode van 8 jaar 1,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de centrale 24-uurs bediening op de hoofdvaarwegen.

Rijkswaterstaat Zuid-Nederland
De contacten tussen Rijkswaterstaat en het bedrijfsleven zijn voor beide provincies prima. Er zijn jaarlijks bijeenkomsten, waarbij zowel operationele als strategische vraagstukken besproken worden. Natuurlijk worden de bijeenkomsten ook gebruikt om te netwerken. Nog dit jaar zijn in goed overleg afspraken gemaakt over kleine aanpassingen voor de bediening van sluizen en bruggen tijdens de feestdagen.
Het gezamenlijk optrekken van bedrijfsleven, provincies en Rijkswaterstaat Zuid bij het vinden van een goede oplossing heeft ook bij de uitwerking nog de nodige impulsen opgeleverd. De medewerkers van Rijkswaterstaat die voor de planning en de uitvoering verantwoordelijke waren, hebben de energie uit het voortraject meegenomen bij de uitwerking, waarbij met name rond de feestdagen nog wat extra bedieningstijd toegevoegd kon worden.
Bedrijfsleven en provincies zijn verheugd over de constructieve samenwerking met Rijkswaterstaat Zuid-Nederland. Rina Engelen: “Die hebben hun nek uitgestoken door vroegtijdig te informeren over de voorgenomen bezuinigingen. Op het moment dat de minister naar de Kamer ging met het plan om ’s nachts de sluizen dicht te doen, kon ze meteen aangeven dat er mogelijk een bijdrage van de provincie Limburg zou komen.”
Ook het varende bedrijfsleven, vertegenwoordigd door BLN-Schuttevaer is zeer positief over de houding van Rijkswaterstaat in deze en ervaart dat de verruimde bediening van sluizen bij haar leden zeer positief ontvangen is. De op sommige plaatsen nieuwe bediening op afstand levert geen onoverkomelijke problemen op.

Katalysator
De provincie Limburg fungeerde in deze als katalysator voor de huidige werkwijze die 24x7 bediening van de sluizen mogelijk maakt. Rijkswaterstaat Zuid-Nederland, de provincie Brabant, het MCA Brabant en het georganiseerd bedrijfsleven zorgden samen voor dat de katalysator uiteindelijk ook voor een goede verbranding zorgt. De economie in beide provincies vaart er wel bij en een negatieve modal shift is voorkomen.

Over MCA Brabant

MCA Brabant is het Multimodaal Coördinatie- en Adviescentrum Brabant, een kennis- en netwerkorganisatie voor Brabant. MCA Brabant brengt bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen bij elkaar en adviseert over multimodaal transport. Tevens signaleert MCA Brabant trends en ontwikkelingen op het gebied van multimodaal goederenvervoer, initieert en begeleidt multimodale initiatieven van marktpartijen, en vergaart, ontwikkelt en verspreidt kennis en informatie.